W dniu 13 stycznia 2011 r. Międzyzakładowa Organizacja Związkowa powiadomiła nas, że na dzień 31.12.2010 r. zrzesza 13 członków w tym 9 członków, o których mowa w art. 25¹ ust 1.  W dniu 1 marca 2011 r. przekazaliśmy do wiadomości pracowników Zakładowy Regulamin Wynagradzania, którego treści nie udało się uzgodnić pomimo prób z Międzyzakładową Organizacją Związkową. Regulamin wszedł w życie z dniem 15 marca 2011 r. Proszę o opinię czy postąpiliśmy prawidłowo?

Uprawnienia zakładowej organizacji związkowej przysługują tylko tej organizacji związkowej, która spełnia kryteria ustanowione w art. 25¹ ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych ( tekst jednolity z 2001r. Dz.U. Nr 79, poz. 854 z późn. zm.).

Od 1 stycznia 2003 r. obowiązuje wprowadzony do ustawy art. 25¹, z którego wynika, iż uprawnienia zakładowej organizacji związkowej przysługują organizacji związkowej zrzeszającej co najmniej 10 członków będących pracownikami lub osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą u pracodawcy objętego działaniem tej organizacji. Może okazać się, że warunku tego nie spełniała organizacja związkowa działająca u pracodawcy, do której może należeć co prawda 10 osób, ale część z nich może być emerytami lub rencistami.

Zakładowa organizacja związkowa. nie może korzystać z uprawnień przewidzianych dla zakładowej organizacji związkowej z uwagi na zbyt małą liczbę członków – pracowników. Nie ma zatem upoważnienia między innymi do zajmowania stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy (art. 26 ustawy), a także członkowie zarządu organizacji związkowej nie korzystają z ochrony trwałości stosunku pracy przewidzianej w art. 32, który wymaga zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej na wypowiedzenie (w tym tzw. wypowiedzenie zmieniające) lub rozwiązanie stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy.

Zatem uprawnienia zakładowej organizacji związkowej wymienione w przepisach tego rozdziału czwartego przysługują tylko tej organizacji związkowej, która spełnia kryterium liczby zrzeszonych w niej członków wskazanych w art. 25¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Wprawdzie określenie struktury organizacyjnej związku zawodowego, w tym także liczba członków związku, która pozwala powołać zakładową organizację związkową, jako należące do sfery swobodnego działania związku, następuje w statucie i uchwałach statutowych organów związkowych (art. 9 i 10 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych) – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1997 r., I PKN 325/97, OSNAPiUS 1998 nr 16, poz. 475 – częściowo nieaktualny), to jednak uprawnienie zakładowej organizacji związkowej określone w art. 32 ust. 1 tej ustawy przysługuje tylko organizacji zrzeszającej w dniu wykonywania tego uprawnienia co najmniej 10 członków, o których mowa w art. 25¹ ust. 1 ustawy o związkach zawodowych.

 Zgodnie z art. 34 powyższej ustawy przepisy art. 25¹ – 33¹ stosuje się do międzyzakładowej organizacji związkowej obejmującej swoim działaniem pracodawcę. Przy ustalaniu liczby członków, o której mowa w art. 25¹ ust. 1, oraz prawa do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, o którym mowa w ar. 31 ust. 1 uwzględnia się liczbę członków międzyzakładowej organizacji związkowej zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji.

Międzyzakładowa organizacja związkowa, która obejmuje również Państwa firmę zrzesza co prawda 13 członków, ale w tym jest tylko 9 pracowników – co potwierdziła w złożonym oświadczeniu. Nie spełnia więc wymogu ustawowego bycia organizacją związkową. Tym samym utraciła z mocy prawa status organizacji związkowej i tym samym nie może korzystać z uprawnień przewidzianych dla organizacji związkowych, w tym współdziałania z pracodawcą w tworzeniu źródeł prawa wewnątrzzakładowych.

Zgodnie z art. 77² § 4 k.p. regulamin wynagradzania ustala pracodawca. Jeżeli u danego pracodawcy działa zakładowa (międzyzakładowa) organizacja związkowa, pracodawca uzgadnia z nią regulamin wynagradzania. Skoro w marcu 2011r. nie byliście Państwo objęci działaniem międzyzakładowej organizacji związkowej, to  wprowadzając zmiany do regulaminu wynagradzania nie mieliście partnera społecznego, z którym należałoby uzgodnić treść regulaminu. W powyższej sytuacji pracodawca uprawniony był do wprowadzenia zmian w obowiązującym regulaminie wynagradzania.

Nie stwierdzam naruszenia obowiązujących przepisów prawa pracy.

 Podstawa prawna:

•  art. 77² § 4 k.p.
• art. 25¹ ust. 1, art. 34 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych ( tekst jednolity z 2001r. Dz.U. Nr 79, poz. 854 z późn. zm.)

 Zygmunt Stanisławski

 6 kwietnia 2011r.