Urlop wychowawczy z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym
Pracownik przyniósł kolejny wniosek o urlop wychowawczy, gdyż w roku 2012 skończy się okres 3 lat pobytu na tym urlopie. Pracownik ma niepełnosprawne dziecko i chciałby skorzystać z dalszego urlopu wychowawczego. Udało mi się znaleźć informację, że łączny wymiar urlopu wychowawczego wynosi 6 lat. Czy jest to możliwe? Potrzebuję podstawę prawną.
Urlop wychowawczy udzielany jest w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4 roku życia.
Należy pamiętać, że dziecko kończy 4 rok życia w dniu poprzedzającym datę urodzenia. Jeżeli dziecko urodziło się np. w dniu 15 marca 2008r., to urlop wychowawczy może być udzielony tylko do dnia 14 marca 2012r., nie więcej jednak niż łącznie na 3 lata.
Pracownik może wykorzystać urlop, dzieląc go na części, jednak nie więcej niż cztery.
Do urlopu wychowawczego uprawnieni są rodzice lub opiekunowie dziecka, pod warunkiem, że osoba, która zmierza skorzystać z urlopu wychowawczego, legitymuje się co najmniej 6 miesięcznym okresem zatrudnienia, który ustala się na podstawie zatrudnienia u wszystkich pracodawców. Osoba korzystająca z urlopu wychowawczego nie musi być rodzicem dziecka oraz nie musi pozostawać w formalnym związku z matką ( ojcem dziecka).
Bez względu na to, czy urlop wychowawczy na dziecko do 3 lat został wykorzystany pracownik może skorzystać z dodatkowego urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika.
Szczegółowe zasady udzielania urlopu wychowawczego określone zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania urlopu wychowawczego (Dz.U. Nr 230, poz. 2291).
Wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego składa się pracodawcy w formie pisemnej na dwa tygodnie przed rozpoczęciem okresu, w którym zamierza się korzystać z tego urlopu.
We wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego pracownik wskazuje:
1) datę rozpoczęcia i zakończenia urlopu wychowawczego;
2) okres urlopu wychowawczego, który dotychczas został wykorzystany na dane dziecko, w przypadku gdy składa kolejny wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego
Do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego dołącza się pisemne oświadczenie drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku. Oświadczenie, o którym mowa, nie jest wymagane w razie:
1) ograniczenia lub pozbawienia drugiego z rodziców władzy rodzicielskiej;
2) ograniczenia lub zwolnienia z opieki drugiego z opiekunów dziecka;
3) gdy zachodzą niedające się usunąć przeszkody do uzyskania takiego oświadczenia.
W tych przypadkach pracownik do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego dołącza dokumenty potwierdzające okoliczności, o których mowa. Jeżeli dołączenie dokumentów nie jest możliwe, do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego pracownik dołącza pisemne oświadczenie w tej sprawie.
Pracownik ubiegający się o urlop wychowawczy na dziecko, które ukończyło 4 rok życia obowiązany jest przedstawić pracodawcy orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecka.
O niepełnosprawności orzekają:
- powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako pierwsza instancja;
- wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako druga instancja.
Powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności wydają orzeczenia o:
- niepełnosprawności;
- stopniu niepełnosprawności;
- wskazaniach do ulg i uprawnień.
Podstawą uznania osoby, która nie ukończyła 16 roku życia za niepełnosprawną jest ustalenie, że:
- ma naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną;
- przewidywany okres trwania upośledzenia stanu zdrowia przekracza 12 miesięcy;
- wymaga zapewnienia jej całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu.
Wszystkie wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie.
Niepełnosprawność dziecka orzeka się na czas określony, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 16 roku życia. Orzeczenie o niepełnosprawności wydaje się na wniosek złożony do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności przez przedstawiciela ustawowego dziecka.
Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydaje się osobie, która ukończyła 16 rok życia.
Stopień niepełnosprawności osoby zainteresowanej orzeka się na czas określony lub na stałe.
Ustalone zostały trzy stopnie niepełnosprawności:
- znaczny
- umiarkowany
- lekki
Druk wniosku o wydanie orzeczenia osoba zainteresowana otrzymuje w siedzibie właściwego miejscowo powiatowego zespołu. W zależności od przyjętego przez powiatowy zespół sposobu organizacji pracy możliwe jest także uzyskanie wniosku drogą pocztową lub pobranie go ze strony internetowej zespołu.
Wniosek o wydanie orzeczenia może złożyć:
- osoba zainteresowana;
- przedstawiciel ustawowy osoby zainteresowanej (dotyczy to przede wszystkim dzieci oraz osób ubezwłasnowolnionych);
- kierownik ośrodka pomocy społecznej, ale za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego.
Wniosek składa się w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwym dla miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej. Wniosek zwiera:
- imię i nazwisko dziecka, przedstawiciela ustawowego dziecka lub osoby zainteresowanej;
- datę i miejsce urodzenia dziecka lub osoby zainteresowanej;
- adres zamieszkania lub pobytu dziecka albo osoby zainteresowanej;
- numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego ich tożsamość oraz numer PESEL;
- określenie celu wydania orzeczenia;
- dane dotyczące sytuacji społecznej i zawodowej dziecka lub osoby zainteresowanej – w przypadku wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności;
- oświadczenie osoby zainteresowanej lub przedstawiciela ustawowego dziecka o prawdziwości danych zawartych we wniosku.
Do wniosku dołącza się:
W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności:
- dokumentację medyczną (historię choroby, karty informacyjne leczenia szpitalnego, wyniki dodatkowych badań diagnostycznych, konsultacje specjalistyczne itp.);
- zaświadczenie lekarskie – zawierające opis stanu zdrowia, wydane przez lekarza, pod którego opieką lekarską znajduje się dziecko lub osoba zainteresowana; zaświadczenie takie ważne jest miesiąc od daty wydania i w tym czasie należy złożyć wniosek;
- inne dokumenty mające wpływ na ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Orzeczenie o niepełnosprawności zawiera:
- oznaczenie zespołu, który wydał orzeczenie;
- datę wydania orzeczenia;
- datę złożenia wniosku;
- podstawę prawną wydania orzeczenia;
- imię i nazwisko dziecka, datę urodzenia, adres zamieszkania lub pobytu oraz numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL);
- numer dokumentu potwierdzającego tożsamość dziecka;
- ustalenie lub odmowę ustalenia niepełnosprawności;
- symbol przyczyny niepełnosprawności;
- datę lub okres powstania niepełnosprawności;
- okres, na jaki orzeczono niepełnosprawność;
- wskazania określone przez skład orzekający;
- uzasadnienie;
- pouczenie o przysługującym odwołaniu;
- podpis z podaniem imienia i nazwiska przewodniczącego składu orzekającego oraz pozostałych członków tego składu.
Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera:
- oznaczenie zespołu, który wydał orzeczenie;
- datę wydania orzeczenia;
- datę złożenia wniosku;
- podstawę prawną wydania orzeczenia;
- imię i nazwisko osoby zainteresowanej oraz numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL);
- datę i miejsce urodzenia osoby zainteresowanej oraz adres zamieszkania lub pobytu;
- numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość;
- ustalenie lub odmowę ustalenia stopnia niepełnosprawności;
- symbol przyczyny niepełnosprawności;
- okres, na jaki orzeczono stopień niepełnosprawności;
- datę lub okres powstania niepełnosprawności;
- datę lub okres powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności;
- wskazania określone przez skład orzekający;
- uzasadnienie;
- pouczenie o przysługującym odwołaniu;
- podpis z podaniem imienia i nazwiska przewodniczącego składu orzekającego oraz pozostałych członków tego składu.
Przypomnieć należy, że do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego dołącza się pisemne oświadczenie drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku. Natomiast w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego z powodu stanu zdrowia dziecka, potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli dziecko wymaga osobistej opieki pracownika, dodatkowo dołącza się orzeczenie o jego niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
Jeżeli zamiarem rodziców lub opiekunów dziecka, spełniających warunki do korzystania z urlopu wychowawczego, jest jednoczesne korzystanie z takiego urlopu, do wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego dołącza się pisemne oświadczenie drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka o okresie, w którym zamierza on korzystać z takiego urlopu.
Pracodawca nie może odmówić udzielenia pracownikowi urlopu wychowawczego, jeżeli spełnia on warunki, o których była wcześniej mowa. W przypadku umów terminowych urlop wychowawczy może być udzielony tylko do końca trwania danej umowy. Wiosek o udzielenie urlopu wychowawczego może być wycofany bez zgody pracodawcy najpóźniej na 7 dni przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego.
Urlop wychowawczy rozpocznie się w dniu wskazanym we wniosku, chociaż pracownik w dniu tym jest niezdolny do świadczenia pracy z powodu choroby własnej lub innego członka rodziny. Jedynie za zgodą pracodawcy może przesunąć termin rozpoczęcia urlopu. W przeciwnym razie pracownik obowiązany jest rozpocząć urlop wychowawczy, a następnie poinformować pracodawcę o jego wcześniejszym zakończeniu z co najmniej 30 dniowym uprzedzeniem.
Wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego (wzór)
Łódź, 27 stycznia 2012r.
Prezes
Wagama Spółka z o.o.
ul. Józefy Kotarskiej 14
91-518 Łódź
Na podstawie art. 186 § 2 Kodeksu pracy proszę o udzielenie urlopu wychowawczego w okresie od 1 lutego 2012r. – 31 grudnia 2013r., w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem Ksawerym Jeziorskim urodzonym 23 listopada 2005r. z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności, wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Kotlinie dniu 23 stycznia 2012r.
Na dziecko był do tej pory wykorzystywany urlop wychowawczy w okresie 10 lutego 2007r. – 31 sierpnia 2009r.
Do wniosku dołączam:
a) orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Kotlinie dniu 23 stycznia 2012r.
b) oświadczenie Marka Jeziorskiego (ojca dziecka) o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego we wskazanym okresie.
Maria Więcek
Podstawa prawna:
- art. 186 – 1866 k.p.
- rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania urlopu wychowawczego (Dz.U. Nr 230, poz. 2291)
- ustawa z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity z 2011r. Dz. U. Nr 127, poz. 721)
Zygmunt Stanisławski
27 stycznia 2012r.
