Prosimy o wydanie opinii w niżej przedstawionej sprawie.

Wynagrodzenie wypłacane pracownikom firmy X w W. jest w części zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust.1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn: Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.) – dalej u.p.d.o.f. Z treści tego przepisu wynika, że zwolnione od podatku są środki ze źródeł wymienionych w tym przepisie przyznane podmiotom, które są albo beneficjentami takiej pomocy, albo bezpośrednimi wykonawcami celu, jakiemu ta pomoc ma służyć. Część wynagrodzenia pracowników firmy X w W. pochodzi ze środków bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej (75% wynagrodzenia) i podlega zwolnieniu z podatku dochodowego. Stanowisko powyższe potwierdzają  postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z 21 czerwca 2005r. i z 29 marca 2006r, zawierające pisemną interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.

Dowód: Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z 21.06.2005r, znak D-2/415/25/2005;

Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z 29.03.2006r, znak D-2/415/9/2006;

      Składkę na ubezpieczenie zdrowotne pracowników firmy X w W. naliczono w następujący sposób:

1)      składkę na ubezpieczenie zdrowotne pracownika należną od przychodu, zwolnione z opodatkowania, o którym mowa w art.21 ust.1 pkt 46 u.p.d.o.f. – obliczono na zasadach ogólnych, tj. naliczono i odprowadzono składkę na ubezpieczenie zdrowotne w pełnej wysokości;

2)      składkę na ubezpieczenie zdrowotne należną od przychodu pracownika podlegającego opodatkowaniu – obliczono przy uwzględnieniu art.83 ust.1 u.ś.o.z., a więc w przypadku gdy ta składka była wyższa od zaliczki podatkowej obniżono ją do wysokości tej zaliczki.

Czy pracodawca obowiązany był – według decyzji ZUS – do odprowadzenia składki zdrowotnej na ogólnych zasadach, zarówno od przychodu zwolnionego od podatku dochodowego, jak i podlegającemu podatkowi?

W przedmiotowej sprawie pracownik otrzymywał wynagrodzenie, które na podstawie ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2010r. Nr 51, 307 późn. zm.) było objęte podatkiem dochodowym, jak i w części zwolnione od tego podatku (art. 21 ust. 1 pkt 46 powyższej ustawy).

Sposób przyjęty do ustalenia wartości zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące jest prawidłowy, gdyż podstawa obliczenia zaliczki na podatek uwzględniała jedynie przychody, od których zaliczka musiała być pobrana, nie uwzględniała natomiast przychodów które zostały przez przepisy zwolnione z podatku dochodowego. Płatnik zgodnie z przepisami prawa podatkowego nie mógł obliczając należną zaliczkę na podatek dochodowy sumować wszystkich osiągniętych w danym miesiącu dochodów, gdyż wśród nich znajdowały się te które wyraźnie zostały przez ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnione z podatku. Podstawą naliczenia zaliczki były więc tylko dochody, od których zaliczka musiała być pobrana. Po stronie podatnika powstawał obowiązek odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy, tylko od części uzyskanych dochodów. Obliczona zaliczka przez płatnika nie budzi wątpliwości. Identycznie przedstawia się sprawa ze sposobem obliczenia składek na ubezpieczenia społeczne.

Sprawa zaliczki na podatek dochodowy oraz składek na ubezpieczenia społeczne nie są przedmiotem sporu.

Niepodważalne również jest, że przepisy o ubezpieczeniu zdrowotnym przewidują obniżenie obliczonej składki zdrowotnej do wysokości zaliczki na podatek dochodowy. Przewidując obowiązek pomniejszenia wartości składki zdrowotnej o wartość zaliczki na podatek dochodowy ustawodawca nie wnika w to, czy ubezpieczony osiągał również przychody zwolnione od podatku dochodowego, które objęte są pełną wartością składki zdrowotnej na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy zdrowotnej. Nie ma podstaw prawnych do twierdzenia, że przy łącznym występowaniu dochodów zwolnionych od podatku, jak i nim objętych, składka zdrowotna powinna być obliczona od całości dochodu, nie uwzględniając obliczonej przez płatnika zaliczki na podatek dochodowy.

Zastosowany przez płatnika składek sposób obliczenia zaliczki na podatek dochodowy oraz składki zdrowotnej jest prawidłowy. Należało wydzielić kwotę objętą podatkiem dochodowym, w celu obliczenia należnej zaliczki na podatek dochodowy, gdyż inaczej nie można byłoby prawidłowo zastosować przepisu art. 83 ust. 1 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,

Ustawodawca w przepisach podatkowych oraz w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zagwarantował, że składka zdrowotna będzie pomniejszana do wartości zaliczki na podatek dochodowy. Tym samym eliminowanie możliwości pomniejszenia obliczonej składki zdrowotnej o faktycznie obliczoną zaliczkę na podatek dochodowy nie wynika z żadnego przepisu. Nie ma również przepisu, który by stwierdzał, że w przypadku wypłacenia dochodu zwolnionego od podatku dochodowego oraz nim objętego płatnik składek nie może zastosować przepisu art. 83 ust. 1 ustawy zdrowotnej.

W powyższej sytuacji twierdzenie, że obliczona składka na ubezpieczenie zdrowotne nie może uwzględniać obliczonej zaliczki na podatek dochodowy jest nieprawidłowe.

Należy zauważyć, że w uzasadnieniu do decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych trafnie wskazał na uprawnienie do wyłączenia z podstawy wymiaru podatku dochodowego pewnych  dochodów, wskazując, że składka zdrowotna powinna być obliczona na ogólnych zasadach. Jednakże stwierdzenie, że składka na ubezpieczenie zdrowotne nie może być pomniejszona o zaliczkę na podatek dochodowy, jeżeli pracownikowi są wypłacane przychody zwolnione od podatku dochodowego obok przychodów podlegających opodatkowaniu, nie wynika z przepisów.

Stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych byłoby prawidłowe, gdyby pracownik otrzymywał jedynie przychody zwolnione od podatku dochodowego. Jeżeli jednak pracownikowi wypłacany jest przychód objęty podatkiem, to konsekwencją tego musi być zastosowanie art. 83 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, czyli jej pomniejszenie o zaliczkę na podatek dochodowy. Tak też miało miejsce w spornej sprawie.

Podstawa prawna:

• art. 21 ust.1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn: Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.)
• art. 83 ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.)

Zygmunt Stanisławski
8 września 2010r.