Palacz w sezonie zimowym pracuje w systemie trzyzmianowym (tj.6-14, 14-22, 22-6) i wówczas do składników jego wynagrodzenia należy dodatek nocny i popołudniowy (zapis w regulaminie pracy i umowie o pracę).

Zgodnie z regulaminem pracy obowiązującym w placówce zmiana: popołudniowa 14-22; nocna 22-6.

Czy palaczowi c.o. pracującemu w sezonie letnim na jedną zmianę (6-18) przysługuje zgodnie z przepisami o wynagrodzeniu wyrównanie składnika wynagrodzenia jakim jest dodatek popołudniowy lub nocny?

Pracownicy poza gwarantowanymi składnikami wynagrodzenia mogą otrzymywać dodatkowo inne, jeżeli spełniać będą warunki wskazane w przepisach zakładowych lub ogólnie obowiązujących.

Do składników, które mogą być wypłacane dodatkowo można zaliczyć np. dodatek za pracę w porze nocnej, dodatek za pracę w warunkach szkodliwych lub uciążliwych, dodatek za pracę na drugiej zmianie. Najczęściej są to zmienne składniki wynagrodzenia, uzależnione od liczby godzin przepracowanych w pewnych warunkach, chociaż nie można wykluczyć wypłaty tych składników w pełnej miesięcznej wartości, o ile wypłacana kwota nie będzie mniejsza od ewentualnie powszechnie gwarantowanej.

Pracownicy posiadają prawo do wspomnianych wyżej składników pod warunkiem, że praca będzie wykonywana w warunkach uprawniających do ich wypłacania.

Przykład:

Pracownik otrzymuje 20% dodatek nocny liczony od wynagrodzenia zasadniczego, za każda godzinę pracy w porze nocnej. Jeżeli w danym miesiącu lub okresie  pracownik nie będzie wykonywał pracy w nocy, nie będzie uprawniony do dodatku nocnego. Przesunięcie pracownika od pracy w normalnym systemie na III zmiany i zobowiązanie do świadczenia pracy w systemie równoważnego czasu pracy tylko w godzinach 6⁰⁰ – 18⁰⁰ odbiera automatycznie pracownikowi prawo do dodatku nocnego.

Podstawą wypłaty są zakładowa źródła prawa, a niekiedy dodatkowo prawo do konkretnego dodatku, jak np. dodatku nocnego, wynika z przepisów powszechnie obowiązujących. Nie można również wykluczyć, że dodatek może być przyznany indywidualnie w zawartej umowie o pracę.

Zaprzestanie wykonywania pracy w nocy, warunkach szkodliwych, czy na zmianie popołudniowej sprawia, że pracownik traci prawo do wypłaty danego składnika.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w pytaniu. Pracownik w sezonie letnim nie pracując w nocy nie ma prawa do dodatku nocnego. Identycznie wykonując pracę tylko na jedną zmianę (6⁰⁰-18⁰⁰) traci prawo dodatku zmianowego, nazwanego w pytaniu „popołudniowym”. Zmiana godzin pracy i zaprzestanie wypłaty dodatków nie wiąże się z koniecznością wypowiadania pracownikowi warunków pracy i płacy, gdyż powyższe składniki są gwarantowane tylko wówczas, jeżeli praca jest wykonywana w odpowiednich warunkach.

Taką zasadę należy stosować powszechnie.

Jeżeli jednak w umowie o pracę strony zmieściły informację, że pracownik będzie otrzymywał miesięczny dodatek nocny w ustalonej miesięcznej wartości niezależnie od ilości godzin pracy w nocy, a nie za każdą godzinę pracy w porze nocnej oraz, że uprawniony będzie do miesięcznego dodatku „popołudniowego”, a nie za każdą godzinę pracy w przedziale np: 14⁰⁰-22⁰⁰, to oba składniki wynagrodzenia nadal powinny być wypłacane do czasu ich zmiany w drodze porozumienia stron lub wypowiedzenia zmieniającego. Przesunięcie pracownika do wykonywania pracy w innych warunkach nie zwalnia pracodawcy z obowiązku dalszego wypłacania dodatków gwarantowanych umową o pracę.

Treść zapisu umowy o pracę powinna przesądzać, czy pracownik nadal posiada prawo do dodatków. W tym zakresie ważne jest to, czy przepisy posługują się pojęciem „dodatek popołudniowy”, czy „dodatek za pracę na II zmianie”, czy też „za pracę w godzinach … przysługuje pracownikowi dodatek w wysokości X%”.

Rzadko się zdarza, aby w umowie o pracę określać zasady wypłaty dodatków do wynagrodzenia wynikającego z osobistego zaszeregowania. Umowy o pracę określają wysokość dodatków, a zasady wypłaty wskazywane są w układach zbiorowych pracy lub regulaminach pracy. Podejrzewam, że z taką sytuacja mamy do czynienia w sytuacji opisanej w pytaniu. Umowa wspomina o dodatkach, ale konkretne warunki świadczenia pracy będą decydowały, czy dodatki przysługują pracownikowi.

Nie znając dokładnej treści zawartej z pracownikiem umowy o pracę, niemożliwe jest precyzyjne odniesienie się do „dodatku popołudniowego”. Podejrzewam jednak, że pytaniu użyto potocznej nazwy, a faktycznie chodzi o dodatek za pracę na II zmianie, której w sezonie letnim niema i tym samym pracownik nie zachowuje prawa do tego dodatku, jak i do dodatku nocnego.

Podstawa prawna:

• art. 80 k.p.

Zygmunt Stanisławski

15 lutego 2012r.

 

Wynagrodzenie zasadnicze po zakończonym urlopie wychowawczym i zmienionym wymiarze czasu pracy Zmiana rozkładu czasu pracy, a uprawnienie do dodatku za pracę w porze nocnej oraz za II zmianę Udzielenie dnia wolnego od pracy pracownikowi pracującemu w dniu 30 kwietnia, tj. w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego Praca w święto, które jednocześnie jest niedzielą Obliczenie stawki godzinowej i wymiaru czasu pracy pracownika służby zdrowia Czy rzeczywiście pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, mimo nieświadczenia pracy? Praca w ostatnim dniu miesiąca okresu rozliczeniowego Wynagrodzenie pracownika pracującego dwie godziny w niedzielę lub sobotę wolną od pracy Zasiłek opiekuńczy przypadający na dni wolne od pracy oraz jego wpływ na wynagrodzenie pracownika Stanowisko Departamentu Prawnego GIP z 25.06.2009r. w sprawie rekompensaty za godziny nadliczbowe pracowników samorządowych (GPP-433-4560-42/09/PE/RP)