Zwracam się z prośbą, o podpowiedź: jakie przyjąć wynagrodzenie przy naliczeniu odprawy z przyczyn ekonomicznych, data nabycia 31.05.2010r.  Zaznaczam że, jesteśmy w upadłości likwidacyjnej, odprawy są wypłacane przez Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Czy do podstawy powinnam przyjąć to co wypłacone w II III IV 2010r.?

W miesiącu lutym 2010r. nie mieliśmy  wypłaconego wynagrodzenia. W marcu wpłacono wynagrodzenie za  grudzień i część stycznia. W miesiącu kwietniu  –  za część marca.

Za miesiące część stycznia luty i część marca mieliśmy wypłacone wynagrodzenie w miesiącu maju z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie w pełnej wysokości. Pozostałość weszła w masę upadłościową i nie wiemy kiedy będzie wypłacona. Jak postąpić w takiej sytuacji?

Zgodnie z przepisami za czas urlopu wypoczynkowego pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował (art. 172 k.p.). Składniki wynagrodzenia przysługujące za okres nie dłuższy niż jeden miesiąc, uwzględnia się przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu ( § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1007r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop ( Dz. U. Nr 2, poz. 14 z późn. zm.).

Z przepisów wynika, że ustalając wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy należy przyjąć zmienne składniki wynagrodzenia wypłacone w okresie 3 miesięcy. Jeżeli dany składni wynagrodzenia nie został wypłacony w okresie 3 miesięcy, to tym samym nie zostanie przyjęty do obliczanej podstawy wymiaru.

Jeżeli w okresie późniejszym niż wykorzystywanie urlopu wypoczynkowego  zostanie wypłacony składnik wynagrodzenia przysługujący za okres, z którego podstawa do urlopu jest ustalana należy „skorygować” ustaloną wcześniej podstawę wymiaru. Oznacza to, że jeżeli pracodawca w terminie późniejszym wypłacił pracownikowi wynagrodzenie, które powinno być wypłacone w okresie wcześniejszym, należy „przeliczyć” wypłacone wcześniej wynagrodzenie.

Nie ukrywam, że w literaturze można zauważyć stanowisko, według którego, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających rozpoczęcie urlopu wypoczynkowego, nie zostało wypłacone należne pracownikowi wynagrodzenie, to wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy nie może obejmować wynagrodzenia wypłaconego w okresie późniejszym, mimo że dotyczy okresu poprzedzającego miesiąc rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego.

Uważam, że takie stanowisko jest nieprawidłowe, gdyż pozbawia pracownika prawa do wyliczenia wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy według wynagrodzenia, które było należne , ale z nieznanych przyczyn nie zostało pracownikowi wypłacone. Jeżeli przyjmiemy, że do podstawy przyjmować trzeba tylko wynagrodzenie faktycznie wypłacone, bez  możliwości późniejszego uwzględniania wynagrodzenia należnego za okres przyjmowany do podstawy wymiaru, to pracownik  nie otrzyma wynagrodzenia jakie by było wypłacone, gdyby w czasie urlopu wykonywał pracę. Wystarczyłoby, aby pracodawca wstrzymał wypłatę wynagrodzenia za pewny miesiąc wchodzący do podstawy wymiaru lub za pewne miesiące, a pracownik automatycznie otrzymałby bezpodstawnie obniżone wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.

Uważam, że jeżeli w okresie późniejszym  zostanie wypłacone wynagrodzenie należne za miesiące tworzące podstawę wymiaru urlopu, obowiązkiem pracodawcy jest zweryfikowanie wcześniej wypłaconej kwoty za urlop wypoczynkowy.

W podanym w pytaniu sytuacji podstawa obliczenia odprawy pieniężnej powinna pochodzić z miesięcy: luty, marzec i kwiecień 2010r., gdyż pracownik nabył prawo do niej w dniu 31 maja 2010r.

W Państwa przypadku sytuacja jest rzeczywiście szczególna, gdyż wynagrodzenie jest wypłacane w sposób szczególny. Muszę zauważyć, że nie powinniśmy do podstawy wymiaru przyjmować wynagrodzenia nie związanego z miesiącami tworzącymi podstawy wymiaru, szczególnie wtedy, gdy wynagrodzenie wypłacane jest w danym miesiącu, ale dotyczy innych miesięcy, a wypłacane jest tylko dlatego w danym miesiącu, że pracodawca narusza przepisy  dotyczące terminu wypłaty wynagrodzenia.

Przykładem może być sytuacja, gdy po kontroli Państwowego Inspektora Pracy pracodawca w maju 2010r. wypłaca kwotę wyrównującą wynagrodzenie za okres ostatnich trzech lat. Przyjęcie wypłaconej kwoty do podstawy wymiary spowodowałoby nieuzasadnione zawyżenie wypłacanego świadczenia. Żądanie pracownika przyjęcia do podstawy faktycznie wypłaconych kwot w podstawie wymiaru, naruszałoby przepisy art. 8 k.p., tj. zasady współżycia społecznego oraz społeczno – gospodarcze przeznaczenie prawa.

Przyjmując, że w Państwa firmie wynagrodzenie za dany miesiąc jest wypłacane do 10 dnia następnego miesiąca, obliczając pracownikowi odprawę pieniężną w opisanej sytuacji należy wyeliminować wynagrodzenie wypłacone w marcu 2010r., które dotyczy grudnia 2009r.pozostawiając wynagrodzenie za część stycznia, gdyż powinno być wypłacone w lutym 2010r.  oraz wypłacone w kwietniu , gdyż dotyczy części marca. Do podstawy należy również przyjąć  wynagrodzenie wypłacone w maju 2010r. gdyż dotyczy stycznia i marca 2010r., które byłoby wypłacone w okresie z którego podstawa jest ustalana.

Zasadą jest, że do podstawy odprawy pieniężnej przyjmuje się wynagrodzenie wypłacone w okresie 3 miesięcy poprzedzających nabycie prawa do odprawy pieniężnej, jednakże uważam że w opisanej wyjątkowej sytuacji należy „dopasować” wypłacone wynagrodzenie do miesięcy, które powinny tworzyć podstawę, gdyby pracodawca wypłacał je w ustalony przepisami terminie. W przypadku wypłacenia w późniejszym terminie pozostałych pieniędzy za okres z którego ustalana jest podstawa, pracodawca obowiązany jest do przeliczenia wypłaconej odprawy i jej wyrównania do nowej wartości.

Podstawa prawna:

• art. 8 ustawy z 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników ( Dz. U. Nr 90, poz. 844 z późn. zm.)
• rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop ( Dz.U. Nr 2, poz. 14 z późn. zm.)

Zygmunt Stanisławski

27 maja 2010r.